السيد عبد الحسين الطيب

25

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)

يا ذكور و اناث تماما بالنصيب است ، و اما اناث تنها اگر يك دختر است نصف تركه را بالفرض و نصف ديگر را بالنصيب ، و اگر بيش از يك دختر هستند دو ثلث بالفرض و يك ثلث بالنصيب . و تمام اين فروض در صورتيست كه زوج يا زوجه نباشند و الا اگر ميت اولاد ندارد زوج نصف تركه را ميبرد و اگر اولاد دارد چه از اين زوج يا زوج سابق زوج ربع ميبرد و اگر زوجه باشد اگر زوج اولاد ندارد ربع و اگر دارد ثمن ميبرد چنانچه بيايد ( جمله دوم ) ارث مطلقا بعد از وصيت و دين است كه اگر ميت مديون است يا بطلبكارها با به خمس سادات و سهم امام يا بزكاة فقراء يا بمظالم عباد يا به نذر و عهد و قسم يا بكفارات يا به حج بيت اللَّه بايد اول ديون را خارج كرد ، اگر بقيه دارد ارث است ، و همچنين اگر وصيت كرده بايد اول وصيت را خارج كرد و بقيه ارث است . و وصيت زائد بر ثلث نميتواند كند مگر به اجازه ورثه چنانچه گذشت ، و اگر دين و وصيت هر دو است اگر تركه تكافؤ مىكند بهر دو عمل بايد كرد و الا دين مقدم است بر وصيت و لو در آيه ذكر وصيت مقدم شده ، لكن در مقام ترتيب نيست و اگر تركه كمتر از ديون است بايد تقسيط كرد هر مقدار كه مىشود و اگر ميت اشتغال ذمه به نماز و روزه دارد اختلاف است كه از اصل خارج مىشود يا نه در صورتى كه پسر بزرگتر نداشته باشد و الا بر پسر بزرگتر است در مقابل حبوه كه مخصوص او است و ساير ورثه حق ندارند . ( جمله سوم ) در ذيل آيه شريفه آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ تا آخر آيه در مقام دفع توهم است كه خيال نكنيد در موضوع ارث پدر و مادر يا اولاد بعضى مقدم بر بعضى باشند اينها در اين طبقه مساوى هستند از حيث ارث بلى در غير اين موارد البته پدر مقدم